Digitale fotografie met High Dynamic Range
Het menselijk oog kan behoorlijk grote verschillen in lichtintensiteit aan. Dat betekent dat als er naar iets wordt gekeken er zowel in de hele lichte delen als in de hele donkere delen toch nog behoorlijk wat detail waargenomen wordt.
Dat geldt jammer genoeg niet voor de apparatuur die we tegenwoordig gebruiken om foto's mee te maken, af te drukken of op een beeldscherm te tonen. Deze hebben een beduidend lager bereik in lichtintensiteit dan het menselijk oog. Om dit enigszins te vergelijken: Het menselijke oog haalt een bereik van 10.000 :1 bij een enkele blik, terwijl een digitale camera bij standaard gevoeligheid een bereik van 500:1 heeft. Een LCD scherm haalt ongeveer 350:1 en papier niet meer dan 100:1. Een zwart-wit negatief had overigens een veel groter bereik namelijk 10.000:1.
Als voorbeeld: Een interieur met invallend fel zonlicht heeft als scene een intensiteit bereik tussen de 5000-10000:1. Dat kan het menselijk oog goed waarnemen, maar een foto valt vaak tegen.
Dus het is niet zo verwonderlijk als onze foto's niet altijd tonen wat er van verwacht wordt. Misschien dat het in de toekomst allemaal nog gaat verbeteren, maar vooralsnog zullen we het er mee moeten doen.
Is dit van belang bij het fotograferen van planten is de vraag? In de natuur zeker, want daar staan cactussen en vetplanten vaak in fel zonlicht, waardoor grote verschillen in lichtintensiteit ontstaan. Maar ook bij sommige van onze planten in cultuur kan het handig zijn om te weten hoe je hier mee om kunt gaan.
HDR fotografie kan helpen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een aantal gelijke foto's die met een andere belichting zijn genomen. Sommige camera's hebben standaard voorzieningen (auto-bracket) om achtereenvolgens meerdere foto's te maken met een verschillende belichting.
Gelijke foto's betekent natuurlijk, camera fixeren, diafragma fixeren en een niet bewegend onderwerp. Dat laatste is voor de planten wel het geval, maar let op een eventuele achtergrond.
De truc die hierbij gebruikt wordt, is dat bij een overbelichting ook de donkere vlakken meer detail bevatten, terwijl bij een onderbelichting de lichte vlakken meer detail bevatten. Als je deze informatie slim combineert kun je de foto's met de verschillende belichting combineren tot één foto die alle informatie bevat. Dat is geweldig, alleen er is geen manier om dat te laten zien, want je scherm en papier zijn niet goed genoeg. Aan HDR schermen wordt gewerkt, maar deze zijn nog heel erg duur.
De oplossing van dat laatste kan worden gevonden in tone mapping. Hierbij wordt van de HDR informatie een afbeelding gemaakt die meer details weergeeft dan wanneer één gewone goed belichte foto wordt gemaakt.
In voorbeeld bovenaan is van links naar rechts bij de Epithelantha het volgende te zien: Een overbelichte foto, een onderbelichte foto. Dan daaronder links de door de camera als beste belichting gekozen foto en rechts daarvan de foto die het resultaat is van tone mapping op basis van deze drie vorige foto's. Deze tone mapped foto toont én details van de doorns en details in de wat donkere delen. Klik op de foto voor een vergroting.
Een aardig tool om zelf eens mee te experimenteren is FDRTools. de basisuitvoering is helemaal gratis. Verder is er op internet allerlei informatie te vinden over HDR.
Een aardig boek is Michael Freeman: Digitale fotografie High Dynamic Range. Aan dit boek is ook informatie ontleend voor dit artikel.
